Hướng dẫn cài đặt Windows 10 chuẩn UEFI cho Asus T100

Để cài Windows 10 chuẩn UEFI cho Asus T100 (T100TA, T100TAF và các biến thể Bay Trail), bạn cần ba thứ đúng ngay từ đầu: bộ cài Windows 10 bản 32-bit, USB được định dạng GPT với phân vùng FAT32, và BIOS đặt chế độ khởi động UEFI. Sai một trong ba, máy sẽ không nhận USB hoặc cài xong không khởi động. Bài này tập trung vào phần chuẩn bị và lý do đằng sau, vì đây là chỗ phần lớn người cài lần đầu gặp trục trặc.

Các thao tác trong quá trình cài, từ lúc USB khởi động đến khi vào màn hình desktop, được trình bày trong bài cài Windows 10 cho T100 từ USB. Nên đọc bài này trước để chuẩn bị đúng.

UEFI 32-bit: điều đặc biệt của dòng T100

Chip Intel Atom Z3740 và Z3775 trên T100TA, T200TA thực chất hỗ trợ tập lệnh 64-bit. Tuy vậy, ASUS trang bị cho máy firmware UEFI 32-bit, giống nhiều máy tính bảng Windows cùng thời, vì khi ra mắt máy chạy Windows 8.1 bản 32-bit để tiết kiệm bộ nhớ và RAM. Hệ quả:

• Máy chỉ khởi động được trình nạp UEFI 32-bit (tệp bootia32.efi). Bộ cài Windows 64-bit chỉ có trình nạp 64-bit nên USB sẽ không hiện trong menu khởi động.
• Không có chế độ Legacy/CSM để khởi động kiểu BIOS cũ trên nhiều phiên bản firmware, nên không thể dùng USB định dạng MBR kiểu truyền thống.
• Với 2GB RAM, Windows 32-bit thực tế không thiệt gì, vì giới hạn bộ nhớ của hệ 32-bit vẫn cao hơn lượng RAM máy có.

Hiểu điều này giúp bạn tránh mất cả buổi thử đi thử lại với file ISO 64-bit.

Chuẩn bị trước khi xóa máy

Cài lại Windows chuẩn UEFI thường đi kèm xóa sạch ổ eMMC. Trước khi làm, hãy:

1. Sao lưu dữ liệu sang ổ ngoài hoặc đám mây. Nguyên tắc chung khi chuyển hoặc cài lại hệ điều hành được tóm tắt trong bài sao lưu dữ liệu nhanh trước khi chuyển máy, áp dụng được cả cho Windows 10.
2. Tải bộ driver của ASUS cho đúng mã máy và lưu vào thẻ microSD. Sau khi cài, máy chưa có driver Wi-Fi nên bạn không thể tải gì.
3. Ghi lại khóa bản quyền nếu có. Phần lớn máy T100 xuất xưởng có Windows 8.1 với khóa gắn trong firmware, Windows 10 thường tự kích hoạt lại nếu máy đã từng được kích hoạt Windows 10.
4. Chuẩn bị bộ chia: T100TA chỉ có một cổng micro USB trên tablet. Dock có cổng USB đầy đủ nên bạn nên cài khi gắn dock. Nếu không có dock, cần cáp OTG và hub USB có nguồn.
5. Sạc đầy pin và cắm sạc trong suốt quá trình nếu cổng cho phép.

Tạo USB cài đặt chuẩn GPT và FAT32

Bạn cần USB tối thiểu 8GB. Có hai cách phổ biến:

Cách 1: Dùng Media Creation Tool của Microsoft

Công cụ chính thức của Microsoft cho phép chọn kiến trúc 32-bit (x86) khi tạo USB. USB tạo ra được định dạng FAT32 và có sẵn trình nạp UEFI, thường khởi động được trên T100. Đây là cách ít rủi ro nhất vì file nguồn sạch và đúng phiên bản.

Cách 2: Dùng Rufus với file ISO

Nếu đã có file ISO Windows 10 32-bit tải từ Microsoft, bạn có thể dùng Rufus với các lựa chọn:

FAT32 quan trọng vì firmware UEFI của máy đọc được FAT32 mà không cần thêm driver. Nếu tệp install.wim trong ISO lớn hơn 4GB thì không chép được vào FAT32; khi đó Rufus sẽ đề xuất phương án khác, hoặc bạn cần chia nhỏ tệp. Với bản 32-bit, tệp này thường nhỏ hơn giới hạn.

Chỉ dùng ISO tải trực tiếp từ Microsoft. Các bản "Lite" hay "Ghost" trên mạng có thể đã bị chỉnh sửa, gỡ tính năng bảo mật hoặc cài sẵn phần mềm lạ.

Thiết lập BIOS cho chuẩn UEFI

Gắn dock, cắm USB, bật máy và nhấn F2 liên tục để vào BIOS. Trên một số máy, bạn có thể vào từ Windows qua Settings > Update & Security > Recovery > Advanced startup, chọn UEFI Firmware Settings. Trong BIOS, kiểm tra:

• Secure Boot: bộ cài Windows chính thức được ký số nên có thể để bật. Nếu USB không hiện, thử tắt tạm Secure Boot.
• Boot Option Priorities: đưa USB lên đầu, hoặc dùng menu khởi động nhanh bằng phím Esc khi bật máy.
• Fast Boot: tắt tạm để firmware có thời gian nhận USB.

Lưu thiết lập bằng F10 và khởi động lại.

Phân vùng eMMC đúng chuẩn UEFI

Ở bước chọn nơi cài, Windows sẽ liệt kê các phân vùng trên eMMC. Máy T100 xuất xưởng có phân vùng recovery chiếm vài GB. Nếu muốn tận dụng tối đa bộ nhớ 32GB, nhiều người chọn xóa hết phân vùng và để Windows tự tạo lại. Bộ cài sẽ tạo các phân vùng chuẩn UEFI gồm EFI System Partition, MSR, phân vùng Windows và có thể có phân vùng Recovery nhỏ.

Xóa phân vùng recovery của nhà sản xuất nghĩa là mất tính năng khôi phục về trạng thái xuất xưởng. Hãy cân nhắc: nếu đã có USB cài Windows và bộ driver, bạn không cần phân vùng đó nữa và có thêm chỗ trống đáng kể. Sau khi cài, các mẹo trong bài giảm dung lượng eMMC trên T100 sẽ giúp giữ ổ C luôn thoáng.

Những lỗi hay gặp và nguyên nhân

Sau khi cài xong cần làm ngay

Khi vào được desktop, cài driver theo thứ tự chipset, Serial IO, sau đó đến Wi-Fi, âm thanh, cảm ứng và ATK. Nếu cảm ứng không hoạt động sau khi cài, đó là chuyện thường gặp và đã có cách xử lý trong bài khắc phục mất cảm ứng sau khi cài lại Win. Tiếp theo, chạy Windows Update một lượt, rồi dọn dẹp tệp cập nhật để lấy lại bộ nhớ.

Chuẩn bị kỹ ở khâu USB và BIOS là phần quyết định. Khi đã nắm được đặc thù UEFI 32-bit, việc cài Windows 10 trên T100 không khó hơn một chiếc laptop thông thường là bao.