Cách khắc phục lỗi mất cảm ứng màn hình sau khi cài lại Win

Nếu màn hình cảm ứng của Asus Transformer Book ngừng hoạt động ngay sau khi bạn cài lại Windows, gần như chắc chắn phần cứng vẫn tốt. Bộ cài Windows không có sẵn driver cho bộ điều khiển cảm ứng gắn qua bus I2C của các máy chạy chip Atom, nên cảm ứng "biến mất" cho đến khi bạn cài đủ chuỗi driver: chipset, Intel Serial IO, sau đó mới đến driver cảm ứng. Bài này giải thích vì sao và hướng dẫn khôi phục cảm ứng trong khoảng nửa giờ.

Nếu máy bạn mất cảm ứng mà không hề cài lại Win, ví dụ sau va đập hoặc dùng lâu ngày, hãy xem bài khắc phục mất cảm ứng trên T100 và T200, vì nguyên nhân và cách kiểm tra khác hẳn.

Vì sao cài lại Win thì mất cảm ứng?

Trên laptop thông thường, màn hình cảm ứng thường nối qua USB và Windows nhận ngay. Còn trên Transformer Book đời T100, T200, bộ điều khiển cảm ứng nối với chip qua bus I2C. Để Windows "nói chuyện" được với nó, cần:

1. Driver bộ điều khiển I2C và GPIO của Intel (gói Serial IO).
2. Driver HID over I2C, có sẵn trong Windows nhưng chỉ hoạt động khi bộ điều khiển I2C đã chạy.
3. Trong một số mẫu, driver hoặc firmware riêng của hãng làm cảm ứng.

Khi cài lại, Windows chỉ có driver chung. Bộ điều khiển I2C hiện thành thiết bị lạ, kéo theo cảm ứng, cảm biến xoay và có khi cả âm thanh cũng không hoạt động. Nhìn vào Device Manager, bạn sẽ thấy hàng loạt mục "Unknown device" hoặc "PCI Device" với dấu chấm than.

Kiểm tra nhanh trước khi cài driver

• Mở Settings > System > About. Mục Pen and touch ghi "No pen or touch input" nghĩa là Windows chưa nhận cảm ứng.
• Mở Device Manager, xem nhóm Other devices và System devices. Đếm số thiết bị có dấu chấm than để so sánh trước và sau khi cài.
• Nhóm Human Interface Devices: nếu đã có "HID-compliant touch screen" mà vẫn không chạy, vấn đề khác (xem phần hiệu chỉnh bên dưới).

Cài lại chuỗi driver đúng thứ tự

Bạn cần bộ driver từ trang hỗ trợ ASUS cho đúng mã máy. Vì máy vừa cài lại có thể chưa có Wi-Fi, hãy tải trên máy khác và chép qua USB cắm vào dock.

1. Chipset / Intel TXE: cài trước tiên, khởi động lại.
2. Intel Serial IO: gồm I2C, GPIO, UART. Sau khi cài và khởi động lại, số thiết bị lạ trong Device Manager sẽ giảm rõ rệt.
3. Touch / Touch Panel: một số mẫu có gói riêng cho bộ điều khiển cảm ứng. Cài và khởi động lại.
4. Sensor (cảm biến): cài để có xoay màn hình tự động.

Thường thì ngay sau bước 2, cảm ứng đã hoạt động trở lại vì Windows tự tải được HID over I2C. Nếu chưa, bước 3 sẽ hoàn tất. Đừng cài gói cảm ứng trước Serial IO; trình cài có thể báo thành công nhưng cảm ứng vẫn không chạy.

Khi không tìm thấy driver cho Windows 10

Nhiều mẫu Transformer Book chỉ có driver chính thức cho Windows 8.1. Trong thực tế, phần lớn driver nền tảng của bản 8.1 vẫn hoạt động trên Windows 10 32-bit. Cách cài:

• Nhấp phải tệp cài đặt, chọn Properties > Compatibility, tick chạy ở chế độ tương thích Windows 8.
• Nếu gói driver là thư mục chứa tệp .inf, vào Device Manager, nhấp phải thiết bị lạ, chọn Update driver > Browse my computer và trỏ tới thư mục đó.

Cách tra cứu thiết bị lạ bằng Hardware ID để biết cần gói nào được trình bày chi tiết trong bài tra cứu và sao lưu driver cho T200.

Cảm ứng chạy nhưng lệch hoặc nhận sai vị trí

Sau khi cài lại, đôi khi cảm ứng hoạt động nhưng chạm một chỗ thì con trỏ nhảy chỗ khác. Thử:

1. Mở Control Panel, tìm Tablet PC Settings.
2. Chọn Reset để xóa dữ liệu hiệu chỉnh cũ.
3. Bấm Calibrate, chọn Touch input, chạm chính xác vào các dấu thập trên màn hình.

Nếu lệch theo hướng xoay (chạm bên trái, phản hồi bên phải), có thể driver cảm biến chưa đúng. Cài lại gói Sensor và khởi động lại thường giải quyết được.

Ngăn Windows Update làm mất cảm ứng lần nữa

Sau khi mọi thứ ổn định, một bản cập nhật có thể thay driver Serial IO bằng bản không phù hợp. Để phòng ngừa:

• Vào System Properties > Hardware > Device Installation Settings, chọn không tự động tải driver.
• Lưu bộ driver đang chạy tốt ra thẻ nhớ bằng lệnh xuất driver của DISM (Command Prompt quyền quản trị: dism /online /export-driver /destination:D:\driver-backup, thay D bằng ổ của bạn).
• Tạo điểm khôi phục hệ thống ngay khi cảm ứng hoạt động.

Lần sau phải cài lại Windows, bạn có thể cài toàn bộ driver từ thư mục sao lưu này thay vì đi tìm từng gói.

Bảng chẩn đoán nhanh

Nếu đã làm hết mà vẫn không có cảm ứng

Hãy kiểm tra lại bằng cách khởi động một bản Linux live từ USB. Nếu Linux nhận cảm ứng, phần cứng tốt và bạn cần tiếp tục tìm đúng driver. Nếu không nhận ở cả hai hệ điều hành, hãy nghĩ đến khả năng cáp cảm ứng bị lỏng khi có ai đó mở máy trước đó. Bài hướng dẫn cài Windows 10 cho T100 từ USB có danh sách kiểm tra sau cài đặt, giúp bạn không bỏ sót bước nào trong lần cài tới.