Cách sử dụng ReadyBoost bằng thẻ nhớ SD để tăng tốc hệ thống

ReadyBoost là tính năng của Windows dùng thẻ nhớ SD hoặc USB làm bộ nhớ đệm cho những tệp hệ thống hay được đọc, nhằm giảm thời gian chờ ổ đĩa chậm. Trên máy dùng ổ cứng cơ học đời cũ, ReadyBoost có thể giúp rõ rệt. Trên Asus Transformer Book dùng bộ nhớ eMMC, lợi ích thường nhỏ, và có máy Windows thậm chí không cho bật vì đánh giá ổ hệ thống đã đủ nhanh. Bài này hướng dẫn cách bật ReadyBoost, điều kiện để dùng được, và giúp bạn đánh giá có đáng dành một thẻ nhớ cho nó hay không.

ReadyBoost hoạt động như thế nào?

Windows có cơ chế SuperFetch (sau đổi tên là SysMain) theo dõi thói quen dùng máy và nạp trước các tệp hay dùng vào RAM. Khi RAM ít, cơ chế này bị hạn chế. ReadyBoost bổ sung một tầng bộ nhớ đệm trên thẻ nhớ: những đoạn dữ liệu nhỏ, đọc ngẫu nhiên được lưu vào thẻ để đọc nhanh hơn từ ổ đĩa chậm.

Điểm quan trọng: ReadyBoost không phải RAM. Nó không tăng dung lượng bộ nhớ cho ứng dụng, không giúp mở thêm thẻ trình duyệt. Nó chỉ giúp đọc tệp nhanh hơn trong một số trường hợp. Ai mong ReadyBoost "biến 2GB thành 4GB" sẽ thất vọng; lý do RAM không mở rộng được được giải thích trong bài nâng cấp RAM, eMMC cho T100.

Điều kiện để dùng ReadyBoost

• Thẻ đủ nhanh: Windows tự kiểm tra tốc độ đọc ghi ngẫu nhiên của thẻ. Thẻ chậm sẽ bị từ chối.
• Dung lượng trống tối thiểu: thẻ cần còn chỗ trống đủ lớn theo yêu cầu của Windows.
• Định dạng: NTFS hoặc exFAT cho phép dùng bộ đệm lớn; FAT32 giới hạn kích thước tệp đệm.
• Ổ hệ thống không quá nhanh: nếu Windows đánh giá ổ hệ thống đủ nhanh, nó sẽ không cho bật ReadyBoost vì không có lợi.
• Dịch vụ SysMain đang chạy: nếu bạn đã tắt dịch vụ này khi tối ưu máy, ReadyBoost sẽ không hoạt động.

Cách bật ReadyBoost trên Transformer Book

1. Cắm thẻ microSD vào khe thẻ. Đảm bảo thẻ được nhận ổn định; nếu thẻ hay mất sau khi máy ngủ, xử lý trước theo bài máy không nhận thẻ microSD.
2. Mở File Explorer, nhấp phải vào ổ thẻ nhớ, chọn Properties.
3. Chuyển sang tab ReadyBoost. Windows sẽ kiểm tra thẻ.
4. Chọn Dedicate this device to ReadyBoost (dành cả thẻ) hoặc Use this device và kéo thanh để chọn dung lượng dành cho bộ đệm.
5. Bấm Apply. Windows tạo tệp ReadyBoost.sfcache trên thẻ.

Nếu tab ReadyBoost báo thiết bị không dùng được vì ổ hệ thống đủ nhanh, nghĩa là Windows đã đánh giá ReadyBoost sẽ không mang lại lợi ích trên máy bạn. Nếu báo thẻ không đáp ứng tốc độ, hãy thử thẻ khác nhanh hơn.

Hiệu quả thực tế trên eMMC

eMMC tuy chậm hơn SSD nhưng đọc ngẫu nhiên không tệ như ổ cứng cơ học. Khe thẻ microSD trên máy tính bảng Atom cũng không quá nhanh. Kết quả là phần chênh lệch mà ReadyBoost khai thác được không lớn. Một số người dùng cảm thấy máy phản hồi nhanh hơn chút khi mở lại ứng dụng quen thuộc, số khác không thấy khác biệt.

Có đáng dành thẻ nhớ cho ReadyBoost không?

Hãy cân nhắc chi phí cơ hội. Trên T100 32GB, thẻ microSD có giá trị lớn nhất khi làm nơi chứa tài liệu, ảnh, video, thư mục Downloads, giúp giải phóng ổ C. Một ổ C có nhiều chỗ trống sẽ giúp Windows chạy ổn định hơn rõ rệt so với lợi ích nhỏ của ReadyBoost.

Giải pháp dung hòa: dùng tùy chọn Use this device và chỉ dành một phần nhỏ thẻ cho ReadyBoost, phần còn lại vẫn để lưu dữ liệu. Nếu sau một thời gian không thấy khác biệt, tắt ReadyBoost để lấy lại chỗ.

Lưu ý về độ bền thẻ

ReadyBoost ghi vào thẻ khá thường xuyên. Thẻ microSD giá rẻ có độ bền ghi thấp hơn eMMC và SSD. Dùng lâu dài, thẻ có thể xuống cấp nhanh hơn bình thường. Dữ liệu trên ReadyBoost được mã hóa và chỉ là bản sao đệm, nên rút thẻ không làm mất dữ liệu hệ thống, nhưng nếu thẻ dùng chung cho dữ liệu cá nhân, hãy sao lưu định kỳ.

Những cách tăng tốc hiệu quả hơn ReadyBoost

• Giữ ổ C còn nhiều chỗ trống.
• Tắt ứng dụng khởi động cùng Windows và ứng dụng chạy nền.
• Giảm hiệu ứng hình ảnh.
• Dùng trình duyệt có tính năng ngủ thẻ, mở ít thẻ.
• Cài đúng driver chipset và đồ họa của ASUS.

Danh sách tinh chỉnh hệ thống chi tiết có trong bài tối ưu Windows 10 cho T100.

Thử nghiệm để tự đánh giá

Cách tốt nhất để biết ReadyBoost có ích trên máy bạn hay không là tự thử có so sánh. Trong một tuần, ghi lại thời gian khởi động và thời gian mở vài ứng dụng quen thuộc (trình duyệt, ứng dụng soạn thảo, trình đọc PDF) khi chưa bật ReadyBoost. Sau đó bật ReadyBoost, dùng máy vài ngày để bộ đệm "học" thói quen của bạn, rồi đo lại cùng các thao tác. Nếu khác biệt không cảm nhận được, hãy tắt đi và dùng thẻ cho việc lưu trữ. Cách đo đơn giản bằng đồng hồ bấm giờ trên điện thoại là đủ; điều quan trọng là đo cùng điều kiện, ví dụ ngay sau khi khởi động lại và khi máy cắm sạc.

Tắt ReadyBoost khi không cần

Vào Properties của thẻ nhớ, tab ReadyBoost, chọn Do not use this device, bấm Apply. Tệp bộ đệm sẽ được xóa và dung lượng được trả lại.